غلامحسين محرمى
148
تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي )
حضور امام صادق عليه السّلام بيرون رفت ، امام فرمود : واى به حال كسىكه نداى او را بشنود و به يارى او نشتابد » . « 1 » آرى زيد شيعهء حقيقى و از معتقدان به امامت امام صادق عليه السّلام بود ؛ چنانكه مىگفت : « در هر زمانى يك نفر از ما اهل بيت ، حجت خداست و حجت زمان ما برادرزادهام ، جعفر بن محمد است ؛ هركس از او پيروى كند ، گمراه نمىشود و هركس با او مخالفت ورزد ، هدايت نمىيابد » . « 2 » در اينباره كه زيد خود را امام نمىدانست و مردم را به خود نمىخواند ، امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « خدا عمويم زيد را رحمت كند . هرگاه پيروز مىشد ، ( به قرار خود ) وفا مىكرد . عمويم زيد مردم را به رهبرى شخص برگزيدهاى از آل محمد دعوت مىكرد و آن شخص منم » « 3 » بهويژه امام صادق عليه السّلام پس از شهادت زيد ، خانوادهاش را به سرپرستى گرفت « 4 » و به خانوادههاى كسانىكه همراه زيد شهيد شده بودند رسيدگى مىكرد و در يك نوبت هزار دينار ميانشان پخش كرد . « 5 » بنابراين مىتوان گفت قيام زيد ، مانند قيامهاى توابين و مختار بستر كاملا شيعى و صحيح داشت و در مقابل ظلم و براى امر به معروف و نهى از منكر بود و روش او كاملا از فرقه زيديه جداست . ب - قيام يحيى بن زيد بعد از شهادت زيد در سال 121 ه . پسرش ، يحيى ، دنبال كار پدر را گرفت و از راه مدائن
--> ( 1 ) . صدوق . عيون اخبار الرضا عليه السّلام ، مؤسسه الاعلمى للمطبوعات ، بيروت ، 1404 ه . ق ، ج 1 ، ص 225 ، باب 25 ، حديث 1 . ( 2 ) . شيخ صدوق ، الامالى ، المطبعه ، قم ، 1373 ، ه . ق ، ص 325 . ( 3 ) . شيخ طوسى . اختيار معرفة الرجال ( رجالكشى ) ، تحقيق سيد مهدى رجائى ، موسسه آل البيت لا حياء التراث ، قم ه ، ج ص 2 ، و ر . ك : پيشوائى ، مهدى : سيره پيشوايان ، موسسه امام صادق عليه السّلام ، قم ، چاپ هشتم ، 1378 ه . ش . ص 407 - 409 ( 4 ) . اصفهانى ، ابو الفرج . مقاتل الطالبيين ، منشورات الشريف الرضى ، قم ، 1416 هص 331 . ( 5 ) . شيخ مفيد . همان ، مأخذ ص 345 .